Jagaran Nepal शुक्रबार, आषाढ १२, २०७७

काठमाडौं । लकडाउनम प्रत्यक्ष रुपमा असर भोग्नेहरुमा शिक्षक, विद्यार्थी पनि रहेका छन् । कोरोना त्रासका कारण स्कुल, कलेज सञ्चालनमा नआउँदा पठनपाठनमा समस्या देखिएको हो । यो बीचमा कतिपय देशहरुले आवश्यक सुरक्षा सर्तकता अपनाएर पठनपाठन सुरु गरेका छन् । तर कोरोना संक्रमित बढ्दै गरेका देशहरुमा यो सम्भावना अलिक कम देखिएको छ । अहिले विश्वका धेरै विद्यार्थीहरु अनलाइन अध्ययन गरिरहेका छन् ।

नेपाल, भारतसहित अन्य देशहरुमा पनि यो अभ्यास सुरु भएको छ । तर यी देशहरुमा सबै विद्यार्थी वा शिक्षकहरु नै इन्टरनेटको पहुँचमा रहेका छन् । त्यसकारण अनलाइन कक्षा अलिक प्रभावकारी देखिएको छैन । अहिले रेडियोमार्फत पनि पढाउन सुरु गरिएको छ । तर भारतको एक स्कुलले भने अलिक फरक तरिकाले विद्यार्थी पढाउँदै आएको छ । झारखण्डको आदिवासी क्षेत्र दुर्गम गाउँ बनकाठीमा प्रधानाध्यापक रहेका श्याम किशोर सिंह गान्धीले भने अनौंठो पहल गरेका छन् ।

उनको स्कूलका धेरै जसो विद्यार्थीहरूसँग स्मार्टफोन छैन, त्यसैले उनीहरूको समस्यालाई ध्यानमा राख्दै उनीहरूले सबै गाउँमा लाउडस्पीकर (माइक) हरू लगाएका छन् । यसरी लाउडस्पीकरको मद्दतले, अप्रिल १६ देखि अनलाइन कक्षा लगातार दुई घण्टा सम्म सञ्चालन भइरहेको छ । यस्को प्रभावकारीताबारे पनि प्रश्नहरु उठेका छन् ।

जानकारी अनुसार यी लाउडस्पीकर रूखमा वा भित्तामा राखिएको हुन्छ । बच्चाहरूलाई कुल सात शिक्षकको सहयोगमा पढाउने गरिएको छ । गान्धीले भने, ‘यस विद्यालयमा कक्षा १ देखि ८ कक्षा सम्मका जम्मा २४६ विद्यार्थी छन् र २०४ जनासँग मोबाइल फोन छैन । कक्षा बिहान १० बजे सुरु हुन्छ । यदि कुनै विद्यार्थीलाई कुनै शंका छ वा उसले प्रश्न सोध्न चाहन्छ भने उसले आफ्नो समस्या कसैको मोबाईलबाट मलाई पठाउन सक्छ, अर्को दिन उसको समस्याको समाधान हुन्छ ।’

उनले थप भने, ‘यो टेक्नोलोजीले काम गरिरहेको छ । यसरी जे पनि सिकाइएको छ विद्यार्थीहरूले राम्ररी बुझेका छन् । गाउँका वृद्धहरूले पनि यस तथ्यलाई समर्थन गरिरहेका छन् । बच्चाहरुले अब उनीहरूको पढाईको आनन्द लिइरहेका छन् ।’ गान्धीको यस पहलको प्रशंसा गर्दै दुम्का जिल्ला शिक्षा अधिकारी पूनम कुमारीले भनिन, ‘यो प्रयास सराहनीय छ । जिल्लाका सबै सरकारी विद्यालयहरूले यो मोडल अपनाउनु पर्छ ताकि लकडाउनपछि विद्यालयहरू खोल्ने क्रममा विद्यालय र विद्यार्थीहरूले पाठ्यक्रम पूरा गर्न अधिक संघर्ष गर्नुपर्दैन ।’ उनले थप भनिन्, ‘म छिट्टै विद्यालय र गाउँ गएर सिकाउने यो तरिका अवलोकन गर्नेछु ।’