Jagaran Nepal शनिबार, जेठ ०३, २०७७

चिकित्सा वैज्ञानिकहरूको एउटा अन्तर्राष्ट्रिय टोलीको रिपोर्टले दाबी गरेको छ कि मुख धोईमा कोरोना भाइरस मार्न सक्ने क्षमता छ। यो रिपोर्टमा भनिएको छ कि शरीरको कोशिकालाई संक्रमित गर्नुभन्दा पहिले, मुख धोउने भाइरसलाई मार्दा यसले कोविड 19 बाट बचाउन सक्छ। यद्यपि, डब्ल्यूएचओले यसभन्दा अघि मुख धुनेको बारेमा फरक मत दिएको थियो।

कार्डिफ युनिवर्सिटी, युकेका अन्वेषकहरूले कार्यमा एउटा अध्ययन प्रकाशित गरेका छन्। अन्वेषकहरूको टोलीलाई कार्डिफ विश्वविद्यालयका भाइरोलिक्सहरू साथै नटिंघम, कोलोराडो, ओटावा, बार्सिलोनालगायत अन्य विश्वविद्यालयका विज्ञहरूले समर्थन गरेका थिए। यद्यपि अनुसन्धानकर्ताहरूले भनेका छैनन् कि बजारमा रहेको मुख धुनेले कोरोनाबाट बचाउन सक्छ। तर यसका बारे थप अनुसन्धान फाइदाजनक हुन सक्छ।

वास्तवमा, कोरोना भाइरसहरू ‘एन्फाल्ड भाइरस’ को वर्गमा सम्बन्धित छ। यसको मतलब यो एक फ्याटिड लेयरले ढाकिएको छ। यो तह रसायनको केहि प्रकारहरूले नष्ट गर्दछ। अनुसन्धान अध्ययन भन्छ कि मुख धुनुले कोरोना भाइरसको बाहिरी आवरण हटाउन सक्छ। एउटा परीक्षण ट्यूबमा गरिएको प्रयोगले पत्ता लगायो कि केही मुख धुनेमा एलिमेन्ट हुन्छन् जुन एन्फाल्ड भाइरसको बाहिरी आवरणलाई समाप्त गर्दछ।

डब्ल्यूएचओ केही समय पहिले भन्यो कि हाल कुनै प्रमाण छैन कि मुख धुनुले तपाईलाई कोरोना भाइरस संक्रमणबाट बचाउनु पर्छ। तर अक्सफोर्ड युनिभर्सिटी प्रेसको फंक्शन म्यागजिनमा प्रकाशित एक अध्ययन अनुसार, मुख धुने भाइरसलाई मार्ने क्षमता छ र क्लिनिकल परीक्षणहरू धेरै महत्त्वपूर्ण छन्। अन्वेषकहरू भन्छन् कि दाँत सफा गर्न प्रयोग गरिने मुख धुनेमा क्लोरहेक्साइडिन, सेन्टिपायरिडिनियम क्लोराइड, हाइड्रोजन पेरोक्साइड र पोभीडोन-आयोडिन जस्ता रसायन हुन्छ। अनुसन्धानका अनुसार यी रसायनहरूमा संक्रमण रोक्न सक्ने क्षमता छ।

याे पनि कोरोनाका बिरामीलाई कोरोना अस्पतालमै उपचार गरिने चितवन । कोरोना आशङ्का गरिएका र पुष्टि भएर पनि सामान्य लक्षणमात्र देखिएका बिरामीलाई यहाँको भरतपुर कोरोना विशेष अस्पतालमा उपचार गरिने भएको छ । भरतपुर अस्पतालमा त्यस्ता बिरामी राख्दा अन्य बिरामीलाई समस्या पर्न सक्ने भएकाले पहिलो तहका सङ्क्रमितलाई कोरोना अस्पतालमा राख्न लागिएको हो ।

भरतपुर अस्पताल मातहतमा भरतपुर कोरोना विशेष अस्पताल र भरतपुर कोभिड–१९ प्रयोगशाला रहेका छन् । अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा श्रीराम तिवारीका अनुसार नेपाल सरकारले तह एक अर्थात् साधारण लक्षण भएका बिरामी राख्न सोही अस्पताललाई तोकेको छ । तह दुई अर्थात् मध्यम र जटिललाई भरतपुर अस्पताल र कडा भएकालाई, त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्ज, नेपालगञ्ज मेडिकल कलेज र बिपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरान तोकेको तिवारी बताउनुहुन्छ । हालसम्म नेपालमा कोरोना सङ्क्रमण देखिएका बिरामीलाई पहिलो तहको अस्पतालमा उपचार गर्न सकिने उहाँले बताउनुभयो ।

तिवारीले यसअघि पहिलो तहमा राख्नुपर्ने दुई सङ्क्रमितलाई भरतपुर अस्पतलामा लगिएको भए पनि अब त्यसो नगरिने बताउनुभयो । कोरोना अस्थायी अस्पतालमा ५० साधारण श्यया छन् । त्यही १०÷१० श्ययाका एचडीयू र सघन उपचारकक्ष पनि रहेका छन् । कोरोनाकै बिरामीलाई उपचार गर्ने उद्देश्यले भरतपुर महानगरपालिकाको अगुवाइमा सो अस्पताल स्थापना गरी भरतपुर अस्पताललाई हस्तान्तरण गरिएको हो । हालसम्म कोरोना अस्पतालमा ६०१ जनाको उपचार गरिसकिएको छ । यही चैत ७ गते अस्पताल स्थापना भएको हो ।

कोरोना रोकथामका लागि भरतपुर अस्पतालको मातहतमा चैत २३ गतेबाट प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याइएको छ । अस्पतालका सूचना अधिकारी लीलाधर पौडेलका अनुसार जिल्लामा हालसम्म ७४५ को पिसीआर परीक्षण गरिएको छ । अस्पतालको प्रयोगशालामा सबैभन्दा बढी परीक्षण गरिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । यहाँको प्रयोगशाला स्थापना हुनुअघि र किट अभाव हुँदा राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाल टेकु र प्रदेश प्रयोगशाला हेटाँैडा पठाउने गरिएको छ ।

कोरोनाका लागि निर्माण गरिएकाले अस्पतालमा आवश्यक पर्ने सबै प्रबन्ध मिलाइएको भरतपुर अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष डा भोजराज अधिकारीले जानकारी दिनुभयो । कोरोना आशङ्का भएका र कोरोना पुष्टि भइ सामान्य अवस्थामा रहेका बिरामीलाई कोरोना अस्पतालमा राख्दा भरतपुर अस्पताल अन्य बिरामीका लागि थप सुरक्षित हुने अधिकारीको भनाइ छ । सर्वसाधारणले निःशुल्क र न्यून शुल्कमा उपचार पाउने अस्पतालमा जटिल नभएसम्म कोरोनाका बिरामी नराखिने उहाँले बताउनुभयो । अधिकारीले भन्नुभयो, “अस्पताल आएर उपचार गर्नुपर्ने बिरामीका लागि भरतपुर अस्पताल पूर्णरूपमा सुरक्षित छ ।” अस्पतालले सकेसम्म सामाजिक दूरी कायम गरेर सबै बिरामीको उपचार गरिरहेको छ ।

भरतपुर अस्पतामा चितवनसहित १९ जिल्लाका बिरामी उपचारका लागि आउने गर्दछन् । सङ्घीय अस्पताल भएकाले यहाँ विशेषज्ञ चिकित्सकबाट सबैखालका उपचार हुने गर्दछन् । यस अस्पतालले वार्षिकरूपमा तीन लाखभन्दा बढी बिरामीलाई सेवा दिँदै आएको छ । अस्पतालमा हरेक वर्ष १४ हजार हाराहारीले प्र्रसूति गराउने गर्दछन् । प्रसूतिगृहपछिको सबैभन्दा बढी सुत्केरी गराउने अस्पताल भरतपुर अस्पताल हो । प्रसूतिका बिरामीलाई छुट्टै भवनको व्यवस्था गरिएको छ । यो ६०० श्ययाको केन्द्रीय अस्पताल हो ।

याे पनि कोरोना सर्ने भन्दै सहयोग फिर्ता लैजाउ भनेपछि नेपाललाई सहयोग गर्ने पहिलो सूचीको चीनलाई झड्का काठमाडौ । नेपालमा अहिले सबैभन्दा धेरै राहत चीनले पठाउँदै आएको छ । कोरोना संकटका कारण थला परेको नेपाललाई चीनले अहिले सबैभन्दा धेरै सहयोग गर्दै आएको छ । तर, चीनले उपल्लो मुस्ताङका लागि पठाएको राहत सामग्री कोरोना संक्रमण हुने डरले मुस्ताङवासीले लिन अस्वीकार गरेका छन् । अहिले उक्त सामाग्री कोरला नाकामा नै अड्किएको छ ।

उपल्लो मुस्ताङका लोघ्याघर दामोदर कुण्ड र लोमान्थाङ गाउँपालिकाका सर्वसाधरणले लिन अस्वीकार गरेका हुन् । जानकारी अनुसार सो राहत सामग्री पाँच दिनदेखि कोरला नाकामा नै रहेको छ । लोमान्थाङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुवर्ण विष्टका अनुसार उनीहरुले चीनबाट प्राप्त राहत सीमामा रहेका चिनियाँ अधिकारीहरुलाई फिर्ता लैजान आग्रह समेत गरेका छन् । कोरोला नाका रहेको लोमान्थाङ गाउँपालिकाका वडाध्यक्ष ह्वाङ्ग कुंगा लामा र पासाङ गुरुङमार्फत सीमामा रहेका चीन सरकारका प्रतिनिधिले राहत पठाएका थिए ।

कोरोला नाकाबाट भित्रिएको राहत स्थानीयहरुले नलिने सामूहिक निर्णय गरेर सीमामा रहेका चीन सरकारका प्रतिनिधिलाई खबर समेत गरेका जानकारी दिइएको छ । कोरोना महामारी सुरुवात भएको देशबाट यस वर्ष कुनै पनि राहत नलिने कुरामा लोमान्थाङ गाउँपालिकाका सर्वसाधरण एकमत भएपछि यस्तो कदम उठाइएको हो । चीनले एक हजार बोरा चामल, २०० बोरा दाल, नुन ३० बोरा, खाने तेल तीन हजार लिटर, चिनी ५० बोरा, साबुन लगायतका सामाग्री पठाएको जनाइएको छ ।