Jagaran Nepal सोमबार, आश्विन २५, २०७८

एजेन्सी। शुक्रवार भारतीय वायु सेनाले आफ्नो ८९ औं स्थापना दिवस मनायो । समारोहमा आफ्नो भाषणमा वायु सेनाका नवनिर्वाचित प्रमुख, एयर चीफ मार्शल वी आर चौधरीले भने, ‘जब हामी सामना गरिरहेको सुरक्षा परिदृश्यमा हेर्छु, म एकदमै सजग छु कि मैले एउटा महत्वपूर्ण प्रतिबद्धता गरेको छु। समयमै कमाण्ड लिइसकेका छौं। हामीले बाह्य शक्तिहरुलाई हाम्रो क्षेत्रको उल्ल्घन गर्न दिने छैनौ ।’

चीनसँग भारतको लामो समयदेखि चलिरहेको तनाव कम भएको छैन । वायु सेना प्रमुखले चीन तिब्बत क्षेत्रका तीन विमानस्थलमा तैनाथ रहेको वताएका छन्।

२७ फेब्रुअरी २०१९ मा पाकिस्तानी वायुसेनाका लडाकु बिमानहरु भारतीय वायुक्षेत्रमा प्रवेश गरेको सम्झना अझै मेटिएको छैन। उनले भने, ‘आगामी केहि बर्षहरुमा, हल्का लडाई एयरक्राफ्टको चार स्क्वाड्रन, उन्नत मध्यम लडाकू विमानको छ स्क्वाड्रन र मल्टी रोल फाइटर एयरक्राफ्टको छ स्क्वाड्रन भारतीय वायु सेनामा सामेल हुनेछन्। धेरै पुराना लडाकुहरु चरणबद्ध छन्, तब स्क्वाड्रनको कुल संख्या अर्को दशकमा ३५ रहनेछ ।

त्यसो भए किन भारतीय वायु सेना आफ्नो आवश्यकता अनुसार लडाकु विमान भित्र्याउन सक्षम छैन? भारतीय वायु सेनासँग ६०० लडाकु विमान छन्। यसमा सुखोई, मिग -२, मिराज २०००, जगुआर, मिग -२१, तेजस र राफेल सामेल छन्। फ्रान्ससँग बनेको ३६ राफेल विमानको सम्झौतामा अहिलेसम्म २६ वटा विमान वितरण भइसकेको छ।

अर्को चार बर्षमा, भारतीय वायु सेनाले चार मिग -२१ स्क्वाड्रनहरुलाई चरणबद्ध गर्नेछ र यस दशकको अन्त्य सम्म मिराज २०००, जगुआर र मिग -२ फाइटर्स लडाकुहरु पनि सेवाबाट बाहिर हुनेछन्। यो ठूलो चिन्ताको बिषय बनिरहेको छ।

यो कमीलाई पूरा गर्न, भारतीय वायु सेनाले अब ११४ बहु-भूमिका लडाकू विमान किन्ने प्रक्रिया शुरू गरेको छ। एकातिर भारतीय वायुसेना आफ्नो लडाई क्षमता बढाउन संघर्ष गरिरहेको छ, अर्कोतर्फ चीनसँग भारतको तुलनामा झण्डै दोब्बर लडाकु विमान छन्।दुई देशबीच चलिरहेको तनावलाई ध्यानमा राखी भारतीय वायुसेना चीनको खतराको सामना गर्न सक्षम छ कि छैन भन्ने चिन्ता बारम्बार उठाइरहेको छ। ~बिबिसी हिन्दी